
2027'de 6331 Sayılı Kanun gereği her işveren, tehlike sınıfına göre iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmek, risk değerlendirmesi ve acil durum planı hazırlamak, çalışanlara İSG eğitimi vermek ve sözleşmeleri İSG-KATİP üzerinden onaylamak zorundadır. Aksi halde çalışan başına aylık idari para cezası uygulanır.
İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ekseninde her yıl daha da sıkılaşan bir denetim anlayışıyla uygulanmaktadır. 2027 yılı itibarıyla işverenlerin yükümlülükleri yalnızca "uzman bulundurma" ile sınırlı değildir; risk değerlendirmesinden acil durum planlamasına, çalışan eğitiminden sağlık gözetimine kadar bütüncül bir uyum süreci zorunludur. Bu rehber, İstanbul ve Marmara bölgesindeki işletmeler için bu yükümlülükleri tablo ve kontrol listeleriyle sistematik biçimde özetler.
Yasal Çerçeve: 6331 Sayılı Kanun ve Proaktif Yaklaşım
6331 Sayılı Kanun, kamu ve özel sektör ayrımı yapmaksızın en az bir çalışanı bulunan tüm işyerlerini kapsar. Kanunun temel felsefesi, kaza sonrası tedbir alan reaktif yaklaşımın yerine, tehlikeyi kaynağında yok etmeyi hedefleyen proaktif bir yönetim anlayışıdır. İşveren; çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak, mesleki risklerin önlenmesi için gerekli her türlü önlemi almak ve bu önlemleri değişen şartlara uyarlamakla yükümlüdür.
İşverenin bu yükümlülüğü, hizmeti kendi bünyesinde İSG profesyoneli istihdam ederek ya da yetkili bir OSGB'den iş güvenliği uzmanlığı hizmeti alarak yerine getirmesiyle karşılanır. Her iki durumda da yasal sorumluluk nihai olarak işverende kalır.
Tehlike Sınıfına Göre Uzman, Hekim ve DSP Süreleri
Görevlendirme süreleri; işyerinin tehlike sınıfı (Az Tehlikeli, Tehlikeli, Çok Tehlikeli) ve çalışan sayısı üzerinden dakika/çalışan/ay esasıyla hesaplanır. 2027 uygulamasında geçerli asgari süreler aşağıdaki gibidir:
| Tehlike Sınıfı | İş Güvenliği Uzmanı | İşyeri Hekimi | Gereken Uzman Sınıfı |
|---|---|---|---|
| Az Tehlikeli | 10 dk/çalışan/ay | 5 dk/çalışan/ay | C, B veya A |
| Tehlikeli | 20 dk/çalışan/ay | 10 dk/çalışan/ay | B veya A |
| Çok Tehlikeli | 40 dk/çalışan/ay | 15 dk/çalışan/ay | A |
Örnek Hesaplama
Tehlikeli sınıfta 100 çalışanı olan bir metal işleme tesisinde aylık uzman süresi 100 × 20 = 2.000 dakika (≈ 33,3 saat), hekim süresi ise 100 × 10 = 1.000 dakikadır (≈ 16,6 saat). Çok tehlikeli sınıfta aynı çalışan sayısı için bu süreler neredeyse ikiye katlanır. 50 ve üzeri çalışanı olan işyerlerinde ayrıca Diğer Sağlık Personeli (DSP) görevlendirmesi de devreye girer.
İSG-KATİP ile e-Devlet Sözleşme Onay Süreci
Uzman ve hekim görevlendirmeleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın İSG-KATİP sistemi üzerinden elektronik olarak atanır ve işveren tarafından e-Devlet üzerinden onaylanır. Sözleşme onaylanmadığı sürece yasal yükümlülük yerine getirilmemiş sayılır. Süreç adımları:
- OSGB, işletmenin SGK sicil numarasına uzman/hekim sözleşmesini İSG-KATİP'te tanımlar.
- İşveren e-Devlet şifresiyle İSG-KATİP'e giriş yapar ve bekleyen sözleşmeyi görüntüler.
- Sözleşme tek tıkla onaylanır; onay anından itibaren yasal denetim güvencesi başlar.
- Görevlendirme bitiş/fesih işlemleri de aynı sistem üzerinden yürütülür.
Sözleşmenin onaylanması, yalnızca bir formalite değil; teftişte ilk sorgulanan yasal kayıttır. Onaysız geçen her gün, idari para cezası riskini doğurur.
50+ Çalışanlı İşletmelerde İSG Kurulu Zorunluluğu
50 ve daha fazla çalışanı bulunan ve 6 aydan uzun süren işlerin yapıldığı tüm işyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu kurulması zorunludur. Kurul; işveren veya vekili, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, insan kaynakları sorumlusu, çalışan temsilcisi ve varsa sivil savunma uzmanından oluşur. Kurul toplantı sıklığı tehlike sınıfına göre değişir:
| Tehlike Sınıfı | Kurul Toplantı Sıklığı | Risk Değerlendirmesi Yenileme |
|---|---|---|
| Az Tehlikeli | 3 ayda bir | 6 yılda bir |
| Tehlikeli | 2 ayda bir | 4 yılda bir |
| Çok Tehlikeli | Ayda bir | 2 yılda bir |
Risk değerlendirmesi, L Tipi, Fine-Kinney veya FMEA metodolojileriyle hazırlanır ve iş kazası, meslek hastalığı veya üretim/teknoloji değişikliği hâlinde süre beklenmeksizin yenilenir.
İSG Eğitimleri ve Kayıt/Saklama Süreleri
Çalışanlara verilecek temel İSG eğitimleri belgelendirilir ve periyodik olarak tekrarlanır. Eğitim tekrar süreleri ve belge saklama kuralları:
| Yükümlülük | Az Tehlikeli | Tehlikeli | Çok Tehlikeli |
|---|---|---|---|
| Temel İSG Eğitimi (asgari süre) | 8 saat | 12 saat | 16 saat |
| Eğitim Yenileme | 3 yılda bir | 2 yılda bir | Yılda bir |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | 5 yılda bir | 3 yılda bir | Yılda bir |
Saklama süreleri: İşyeri hekiminin düzenlediği kişisel sağlık dosyaları, çalışanın işten ayrılışından itibaren en az 15 yıl saklanır. Kanserojen, mutajen madde veya ağır/tehlikeli etkenlere maruziyet söz konusuysa kayıtlar maruziyetin bitiminden itibaren 40 yıla kadar muhafaza edilir. Eğitim belgeleri, risk değerlendirme raporları ve iş kazası kayıtları da teftişte ibraz edilmek üzere saklanır.
İdari Para Cezası Riskleri
Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, çalışan başına ve her ay için katlanan idari para cezalarına yol açar. Başlıca ihlal kalemleri:
- İş güvenliği uzmanı / işyeri hekimi görevlendirmemek (her biri için ayrı, her ay tekrarlayan ceza).
- Risk değerlendirmesi yaptırmamak.
- Acil durum planı hazırlamamak, tatbikat yapmamak.
- Çalışana İSG eğitimi verdirmemek.
- İş kazasını 3 iş günü içinde SGK'ya bildirmemek.
İşveren Uyum Kontrol Listesi
- İSG-KATİP sözleşmeleri onaylı ve güncel mi?
- Risk değerlendirmesi tehlike sınıfına uygun periyotta yenilendi mi?
- Acil durum eylem planı ve tatbikat kayıtları hazır mı?
- Çalışan İSG eğitim belgeleri süresi geçmemiş mi?
- İşe giriş ve periyodik sağlık muayeneleri tamamlandı mı?
- 50+ çalışan varsa İSG Kurulu kuruldu ve toplantı tutanakları düzenli mi?
- Tespit ve öneri defteri imzalı mı?
Bu başlıkların tamamını tek bir koordinasyonla yönetmek için Kutan OSGB ile ücretsiz ön keşif talep edebilir; İstanbul Anadolu ve Avrupa Yakası ile Gebze ve Çerkezköy havzasındaki tesisinizin yasal uyum haritasını çıkartabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
2027'de en az kaç çalışanı olan işyeri iş güvenliği uzmanı görevlendirmek zorunda?
+
6331 Sayılı Kanun kapsamında en az 1 çalışanı bulunan tüm işyerleri, tehlike sınıfına göre iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmek zorundadır. Çalışan sayısı eşiği yoktur; yükümlülük bir çalışanla başlar.
Uzman ve hekim süreleri nasıl hesaplanır?
+
Süreler dakika/çalışan/ay esasıyla hesaplanır. Az tehlikelide uzman 10 dk, hekim 5 dk; tehlikelide 20 ve 10 dk; çok tehlikelide 40 ve 15 dk çalışan başına aylık süre uygulanır. Toplam süre çalışan sayısıyla çarpılır.
İSG Kurulu hangi işyerlerinde zorunludur?
+
50 ve daha fazla çalışanı olan ve 6 aydan uzun süren işlerin yapıldığı tüm işyerlerinde İSG Kurulu kurmak zorunludur. Kurul, tehlike sınıfına göre ayda bir, iki ayda bir veya üç ayda bir toplanır.
Çalışan sağlık dosyaları ne kadar süre saklanmalıdır?
+
Kişisel sağlık dosyaları çalışanın işten ayrılışından itibaren en az 15 yıl saklanır. Kanserojen, mutajen veya ağır/tehlikeli etkenlere maruziyet varsa bu süre maruziyetin bitiminden itibaren 40 yıla kadar uzar.
Risk değerlendirmesi ne sıklıkla yenilenmelidir?
+
Az tehlikelide en geç 6, tehlikelide 4, çok tehlikelide 2 yılda bir yenilenir. Ayrıca iş kazası, meslek hastalığı veya üretim/teknoloji değişikliği durumunda süre beklenmeden derhal güncellenir.
İSG yükümlülükleri yerine getirilmezse ceza ne olur?
+
Her bir eksik yükümlülük için çalışan başına ve her ay tekrarlanan idari para cezası uygulanır. Cezalar her yıl yeniden değerleme oranında artar ve ihlal süresince katlanarak birikir.
İşletmenizin İSG Uyum Durumunu Kontrol Edin
Çalışan sayınız, tehlike sınıfınız ve mevcut dosyalarınızı inceleyelim; yasal eksiklerinizi ve gereken aylık süreleri ücretsiz analiz edelim.



