0 (216) 314 22 29•info@kutanosgb.com.tr
2027 İş Ekipmanları Periyodik Kontrol Rehberi: Basınçlı Kaplar, Kaldırma Araçları ve Elektrik Tesisatı
Periyodik Kontroller•18 Kasım 2026•10 Dk Okuma

2027 İş Ekipmanları Periyodik Kontrol Rehberi: Basınçlı Kaplar, Kaldırma Araçları ve Elektrik Tesisatı

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında vinç, forklift, transpalet, kompresör, buhar kazanı, hidrofor, topraklama ve paratoner kontrollerinin yasal periyotları, EKİPNET kaydı ve kusur raporlarının yönetimi.

2027 İş Ekipmanları Periyodik Kontrol Rehberi: Basınçlı Kaplar, Kaldırma Araçları ve Elektrik Tesisatı
Kısa Yönetici Özeti

İş Ekipmanları Yönetmeliği gereği vinç, forklift, kazan, kompresör gibi ekipmanlar akredite kuruluşlarca periyodik kontrolden geçirilmelidir. Genel kural yılda bir kontroldür; basınçlı kaplar ve kaldırma araçları için standartta aksi belirtilmedikçe bu süre esastır. Kontroller EKİPNET'e kaydedilir; ağır kusurlu ekipman kullanımdan men edilir.

Üretim tesislerinde iş kazalarının önemli bir bölümü, periyodik kontrolü yapılmamış iş ekipmanlarından kaynaklanır. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, kaldırma araçlarından basınçlı kaplara, elektrik tesisatından paratonere kadar tüm kritik ekipmanların belirli periyotlarda yetkili kişilerce kontrol edilmesini zorunlu kılar. Periyodik test ve kontroller hizmeti bu yükümlülüğü akredite raporlarla karşılar.

Periyodik Kontrol Kapsamı ve Yetkili Kişi

Periyodik kontroller; makine mühendisi, elektrik mühendisi veya ilgili teknik öğretmen gibi yetkili ve yeterliliği olan kişilerce yapılır. Kontroller yalnızca görsel muayene değil; yük testi, kalınlık ölçümü, hidrostatik test ve topraklama direnci ölçümü gibi enstrümantal işlemleri de kapsar. Standartta aksi belirtilmedikçe genel kontrol periyodu yılda birdir.

Kaldırma ve İletme Ekipmanları

Yük kaldıran her ekipman, test yüküyle (genellikle beyan edilen kapasitenin belirli oranı fazlası) kontrol edilir. Başlıca ekipmanlar ve periyotları:

EkipmanKontrol PeriyoduKontrol Yöntemi
Vinç (köprü/gezer/kule)Yılda 1Statik ve dinamik yük testi
ForkliftYılda 1Yük testi, fren ve hidrolik kontrolü
Transpalet (akülü/manuel)Yılda 1Yük testi, kaldırma mekanizması
Caraskal / Vinç halatıYılda 1Yük testi, halat/zincir muayenesi
Araç kaldırma liftiYılda 1Yük ve kilit mekanizması testi

Basınçlı Kaplar ve Tesisatlar

Basınçlı kaplar, patlama riski nedeniyle en kritik ekipman grubudur. Hidrostatik test ve et kalınlığı ölçümü ile kontrol edilirler:

EkipmanKontrol PeriyoduKontrol Yöntemi
Buhar kazanıYılda 1Hidrostatik test (1,5 kat işletme basıncı)
Kalorifer kazanıYılda 1Hidrostatik test
Kompresör / Hava tankıYılda 1Hidrostatik test, emniyet ventili kontrolü
HidroforYılda 1Basınç ve emniyet donanımı testi
Genleşme tankı / OtoklavYılda 1Hidrostatik test
Basınçlı kaplarda emniyet ventilinin çalışmaması veya et kalınlığının kritik seviyenin altına inmesi "ağır kusur" olarak raporlanır ve ekipman derhal kullanımdan men edilir.

Elektrik Tesisatı, Topraklama ve Paratoner

Elektrik kaynaklı yangın ve elektrik çarpması risklerine karşı tesisatın periyodik ölçümü zorunludur:

KontrolPeriyotÖlçüm
Topraklama tesisatıYılda 1Topraklama direnci ölçümü
Paratoner (yıldırımdan korunma)Yılda 1Topraklama ve iletkenlik ölçümü
Elektrik iç tesisatıYılda 1Yalıtım direnci, pano termal kontrolü
Jeneratör / Kaçak akım rölesiYılda 1Fonksiyon ve tetikleme testi

EKİPNET Kayıt Zorunluluğu

2027 itibarıyla periyodik kontrol raporları, Bakanlığın EKİPNET (İş Ekipmanları Periyodik Kontrol Kayıt Sistemi) platformuna işlenir. Bu sistem, kontrolün gerçekten yetkili kişi tarafından ve zamanında yapıldığını denetim altına alır. Kayıt süreci:

  1. Akredite kontrol kuruluşu/mühendis, ekipmanı yerinde test eder.
  2. Kontrol raporu düzenlenir; uygun/kusurlu durumu belirtilir.
  3. Rapor EKİPNET'e yüklenir ve sisteme kayıt numarası alınır.
  4. İşveren, geçerli raporu teftişe hazır biçimde saklar.

Ağır ve Hafif Kusur Raporlarının Yönetimi

Kontrol sonucunda ekipman üç durumdan biriyle raporlanır:

  • Uygun: Ekipman güvenle kullanılabilir; bir sonraki periyoda kadar geçerlidir.
  • Hafif kusurlu: Belirlenen süre içinde giderilmesi gereken eksiklikler vardır; kullanım şartlı sürer.
  • Ağır kusurlu: Can güvenliği riski taşır; ekipman derhal kullanımdan men edilir, kusur giderilip yeniden kontrol edilmeden çalıştırılamaz.
Yönetim ÖnerisiTüm ekipmanların kontrol tarihlerini içeren bir "periyodik kontrol takvimi" oluşturun. Süresi dolmak üzere olan ekipmanlar için önceden randevu planlayarak üretim kesintisini ve ceza riskini önleyin.

İş Ekipmanı Kontrol Listesi

  • Tüm kaldırma araçlarının geçerli (yıl içi) kontrol raporu var mı?
  • Basınçlı kapların hidrostatik test raporları güncel mi?
  • Topraklama ve paratoner ölçümleri yenilendi mi?
  • Raporlar EKİPNET'e kaydedildi mi?
  • Ağır kusurlu ekipmanlar kullanımdan men edildi mi?
  • Kontrol takvimi oluşturulup sorumlu atandı mı?

İstanbul ve Marmara bölgesindeki tesisinizin tüm iş ekipmanlarını tek bir koordinasyonla akredite biçimde kontrol ettirmek için Kutan OSGB ile planlama yapabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

İş ekipmanları ne sıklıkla periyodik kontrolden geçmelidir?

+

İlgili standartta aksi belirtilmedikçe genel periyodik kontrol süresi yılda birdir. Vinç, forklift, kazan, kompresör ve topraklama tesisatı için bu kural geçerlidir; bazı standartlar daha sık kontrol gerektirebilir.

Periyodik kontrolü kimler yapabilir?

+

Kontroller, ekipmanın türüne göre makine mühendisi, elektrik mühendisi veya ilgili teknik öğretmen gibi yetkili ve yeterliliği bulunan kişilerce yapılır ve akredite raporla belgelendirilir.

EKİPNET nedir ve zorunlu mudur?

+

EKİPNET, iş ekipmanları periyodik kontrol raporlarının Bakanlık sistemine kaydedildiği platformdur. Kontrol raporlarının bu sisteme işlenmesi ve kayıt numarası alınması zorunludur.

Ağır kusurlu çıkan ekipman kullanılabilir mi?

+

Hayır. Ağır kusur, can güvenliği riski anlamına gelir; ekipman derhal kullanımdan men edilir ve kusur giderilip yeniden kontrolden geçene kadar çalıştırılamaz.

Basınçlı kaplar nasıl kontrol edilir?

+

Basınçlı kaplar genellikle işletme basıncının 1,5 katı ile hidrostatik teste tabi tutulur; ayrıca et kalınlığı ölçümü ve emniyet ventili kontrolü yapılır.

Topraklama ölçümü neden önemlidir?

+

Topraklama tesisatı, elektrik çarpması ve yangın riskini önler. Yılda bir topraklama direnci ölçülerek tesisatın güvenli sınırlar içinde olduğu belgelenir; bu, teftişlerde istenen temel raporlardandır.

İşletmenizin İSG Uyum Durumunu Kontrol Edin

Çalışan sayınız, tehlike sınıfınız ve mevcut dosyalarınızı inceleyelim; yasal eksiklerinizi ve gereken aylık süreleri ücretsiz analiz edelim.

İşletmenizin İSG Yönetimini Güvenceye Alın

İstanbul genelindeki üretim tesisleri, şantiyeler ve kurumsal işletmeler için mevzuata tam uyumlu, sürdürülebilir İSG yönetimi ve resmi denetim hazırlığı için hemen teklif alın.